Op verzoek kunt u teksten aangeleverd krijgen om copyright schending te voorkomen.

Irrational exuberance betekenis en wanneer aandelen te duur worden…

Irrational exuberance irrationele uitbundigheid aandelen beurzen bubbel

Irrational exuberance staat voor irrationele uitbundigheid. In dit geval slaat het op beleggers die zo enthousiast aan het kopen raken dat aandelen veel te duur worden in vergelijking met hun fundamentals. Zo kan er een aandelen bubbel worden gecreëerd en de term werd voor het eerst openlijk gebruikt door voormalig FED voorzitter Alan Greenspan. In een toespraak op 5 december 1996 deed Greenspan onderstaande uitspraak.

Clearly, sustained low inflation implies less uncertainty about the future, and lower risk premiums imply higher prices of stocks and other earning assets. We can see that in the inverse relationship exhibited by price/earnings ratios and the rate of inflation in the past. But how do we know when irrational exuberance has unduly escalated asset values, which then become subject to unexpected and prolonged contractions as they have in Japan over the past decade?

Dit was slecht een deel van de toespraak maar licht wel uit waar hij de term gebruikte. Vertalen we dit in het Nederlands dan zal dat ongeveer op het volgende neerkomen:

Het is duidelijk dat een aanhoudende lage inflatie leidt tot minder onzekerheid over de toekomst, en lagere risicopremies impliceren hogere prijzen van aandelen en andere verdienende activa. Dat zien we terug in de omgekeerde relatie die wordt vertoond door koers-winstverhoudingen en de inflatie in het verleden. Maar hoe weten we wanneer irrationele uitbundigheid (irrational exuberance) activawaarden, die vervolgens onderworpen worden aan onverwachte en langdurige samentrekkingen zoals ze in Japan de afgelopen tien jaar hebben opgedreven, onterecht heeft geëscaleerd?




Is irrational exuberance zorgwekkend?

Ja vroeg of laat zal irrationele uitbundigheid tot een bubbel kunnen leiden. Historisch gezien zijn er al vaker bubbels geweest en daarop volgden correcties of zelfs crashes. Dit is niet alleen het geval bij aandelen maar ook op de woningmarkt of in het recente verleden de bitcoin. Nu in een tijd met lage rentes is het moeilijk om activa te vinden die wel renderen. Wie dat niet doet verliest in feite geld doordat de inflatie ervoor zorgt dat geld minder waard wordt. Dan is het de vraag of het verstandig is om te kopen ondanks dat de fundamentals aangeven dat aandelen te duur worden. Als het uiteindelijk verkeerd loopt en de bubbel barst na een periode van irrational exuberance dan kunnen beleggers in paniek gaan verkopen en zelfs gaan verkopen onder wat een normale waardering zou zijn. De paniek op aandelenbeurzen kan zelfs overslaan op andere activa en ook op de werkelijke economie en daardoor voor een recessie zorgen.

Er zijn diverse maatstaven of indicatoren die als graadmeter kunnen werken of aandelen goedkoop of duur zijn. Één daarvan is de Shiller PE ratio. De Shiller Price/Earnings indicator noemt men ook wel de CAPE, cyclically adjusted Price/Earnings. Wanneer aandelen duur zijn dan geeft de indicator dat aan met een hoge waarde in de grafiek, een lage waarde is juist een signaal dat aandelen goedkoop zijn. Onderstaande grafiek geeft de Shiller PE ratio weer over bijna de laatste 150 jaar. Deze indicator staat ook verder uitgelegd in het artikel over wanneer aandelen kopen en verkopen.

Shiller PE ratio irrational exuberance aandelen bubbel
Shiller PE ratio

Shiller en irrational exuberance

De hierboven genoemde Shiller PE ratio is ontwikkeld door econoom en Nobelprijswinnaar Robert Shiller. Het is niet toevallig dat er een verband is tussen Robert Shiller, de waarderingsmethode en de term irrational exuberance. Er gaan verhalen rond dat voormalig FED voorzitter Greenspan geïnspireerd was door Robert Shiller toen hij de term irrational exuberance bedacht. In een gesprek tussen Greenspan en Shiller gebruikte Shiller wel de term irrational gebruikte om markten te omschrijven maar dat de toevoeging exuberance van Greenspan kwam. Shiller gebruikte het uiteindelijk wel als titel van zijn boek Irrational Exuberance, in 2000.

Het boek maakt een analyse van de aandelenmarkten in de periode 1982 tot de dotcom-bubbel. In de eerste editie komen verschillende factoren aan bod die aanleiding waren tot de irrationele uitbundigheid en uiteindelijk de bubbel van aandelen. Daarnaast worden ook maatregelen benoemd die irrationele uitbundigheid in de toekomst zouden moeten beperken of beter beheersbaar zouden moeten maken. Het boek ‘Irrational Exuberance’ is voor veel beleggers erg informatief en via onderstaande link via Bol.com te koop.

Bezoek ook het beursforum.

Kopafbeelding: Shutterstock