Beleggen en emotie, uw brein in controle houden

beleggen en emotie hersenen impulsief gevoelens

Beleggen en emotie zijn moeilijk van elkaar te scheiden en toch kan het u een betere belegger maken. Misschien wel één van de succesvolste beleggers ooit, Warren Buffett, heeft er ook zijn visie over. U hoeft namelijk geen raketgeleerde te zijn, beleggen is niet een spel waar de persoon met een hoog IQ degene verslaat met een lager IQ. Goed beleggen is iets dat u moet leren en u hoeft er niet perse een zeer goed stel hersens voor te hebben. Het is vooral van belang om (negatieve) impulsen, ook wel emoties, onder controle te kunnen houden. Is dit mogelijk dan raakt u niet in de problemen waar veel andere beleggers wel in komen.

“You don’t need to be a rocket scientist. Investing is not a game where the guy with the 160 IQ beats the guy with 130 IQ.” – Warren Buffett

beleggen en emotie hersenhelften
De verschillen tussen hersenhelften (afbeelding: Shutterstock)

Verschil tussen twee werelden

Het complexe menselijke brein bestaat uit twee hersenhelften. Elke helft heeft zijn kenmerken maar vooral ook sterktes en zwaktes. De linker hersenhelft gebruikt logica, kan zich focussen op details, gebruikt feiten, woorden en taal. Daarnaast komt de linker hersenhelft goed van pas bij analyseren, praktisch denken en exacte vakken. De rechter hersenhelft is het deel van gevoel, risico en emotie. Fantasie, beeldvorming zoals symbolen en ruimtelijke waarneming horen ook bij de rechter hersenhelft.


Ga beleggen met een goede broker >

Beleggen en emotie

Beleggers weten als geen ander dat beleggen en emotie sterk met elkaar zijn verbonden en wat de beurs aan emoties los kan maken. 2018 kent genoeg voorbeelden op de beurs waarbij vooral negatieve emoties de overhand hadden. Sterke koersschommelingen, tientallen procenten aan waarde verliezen of zelfs meer dan halveren van de beurskoers. Het waren er in 2018 genoeg om een pagina mee te vullen.

Psychologen en economen hebben gezamenlijk de term behavioural finance in het leven geroepen. Dit zijn sociale en psychologische factoren welke een rol spelen bij het nemen van financiële beslissingen. Dit is door psychologen en economen in kaart gebracht. Hieruit blijkt onder andere dat de rationaliteit bij veel beleggers beperkt is. Enkele grote invloeden zijn er vanuit emoties, informatie en tijd.

Kennis en emotie

Kennis en rationaliteit gaan doorgaans goed samen. In het dagelijkse leven zijn er veel handelingen waarvan we op voorhand weten wat het gevolg zal zijn. Bij beleggen is dat vaak moeilijk. Op basis van informatie maakt een belegger een keuze in de hoop op winst te maken. De mogelijkheid op het maken van verlies ziet men snel over het hoofd, net als de bijbehorende risico’s. Een eenvoudig voorbeeld is alleen op basis van een dalende grafiek te kopen onder het mom “het aandeel zal wel weer herstellen”. Resultaten uit het verleden bieden echter geen garantie voor de toekomst. Beleggen met turbo’s is een ander eenvoudig voorbeeld. Een hefboom van 10 met het vooruitzicht op een stijging van de onderliggende waarde van 10 procent kan 100 procent winst opleveren. De kans op een verdubbeling spreekt al snel tot de verbeelding. De keerzijde is dat een daling van 10 procent van de onderliggende waarde resulteert in een verlies van de investering.

Invloed van emoties

Succes maar ook spijt hebben al snel invloed op een volgende beslissing. Spijt kan aan een belegger knagen, hierdoor is helder denken moeilijk. De belegger verkoopt een positie met verlies waar hij eerder nog in vertrouwde. Hierna koopt de belegger iets anders om het verlies weg te werken, soms zelfs door meer risico te nemen. Laat u niet gek maken en blijf kalm, beleggen en emotie horen bij elkaar maar laat het u niet beïnvloeden.

Succes kan ook een risico zijn voor de volgende stappen van een belegger. Keer op keer succes hebben kan u een roes geven en daardoor neemt u snel meer risico. In 2005 werd een Amerikaans onderzoek uitgevoerd waaruit bleek dat wanneer u een euforisch gevoel heeft veel meer risico neemt. De toename in risico kan zelfs tot 30 procent toenemen.

Meer over aandelen en beurzen op het beursforum

Kopafbeelding: Shutterstock