Ponzi fraude, wie was Charles Ponzi, de naamgever van de Ponzi fraude

Charles Ponzi fraude

Waarom worden sommige beleggingsfraudes eigenlijk een Ponzi fraude of op zijn Engels Ponzi scam genoemd? De term ‘Ponzi’ verwijst naar de Amerikaanse immigrant Charles Ponzi. In dit artikel staan we stil bij deze markante man en de fraude die letterlijk op zijn naam staat.

Wat is een Ponzi fraude?

Als je normaal gesproken belegt ontvang je dat rendement doordat de waarde van de belegging stijgt. Bij een Ponzi scam legt de oprichter vaak uit dat dit ook zo werkt. In werkelijkheid wordt het rendement echter niet gehaald door de belegging maar door de inleg van nieuw te werven deelnemers. Van elke betaling van nieuwe deelnemers krijgt een aantal eerdere deelnemers hun rendement uitgekeerd en de oprichter de rest.  Wanneer er uiteindelijk niet genoeg nieuwe deelnemers komen om de rendementen aan de eerdere deelnemers te blijven betalen is het spel voorbij.

Waarom heet zoiets een Ponzi fraude?

Om die vraag te beantwoorden moeten we terug in de geschiedenis. Het was (waarschijnlijk) 3 maart 1882 toen in Italië het jongetje Charles Ponzi werd geboren. In 1903 zou hij de oversteek maken naar de Verenigde Staten en later doorreizen naar Canada. Waarschijnlijk zou niemand van hem gehoord hebben als hij niet in 1907 was gaan werken bij de Zarossi Bank in Montreal. Deze bank, gericht op Italiaanse immigranten, bood haar klanten aan om te investeren in vastgoed tegen aantrekkelijke tarieven. Toen de huizenmarkt stagneerde konden de rentes niet betaald worden. Ergens daar ontstond het idee om die rentes te betalen uit de inkomsten van nieuwe beleggers. Doordat al snel bekend werd dat de rendementen daar wel goed waren en bij andere banken niet meer, kwamen er in korte tijd veel beleggers. Toen die uitbetaald moesten worden en de vastgoedcrisis nog niet voorbij was stortte de constructie in. De bank ging failliet, beleggers waren hun geld kwijt, de directeur verdween achter tralies en Ponzi ging terug naar Amerika.

Vervolg na advertentie


Ga beleggen met een goede broker >

De eerste Ponzi fraude

Toen Charles, die al diverse malen vast had gezeten en van liegen een tweede natuur had gemaakt, een brief kreeg met een IRC viel er bij Ponzi een kwartje. Een IRC was een soort waardebon voor postzegels die grote bedrijven gebruikten als zij de kosten van een retourzending wilden betalen. Zij stuurden jou dan een brief met daarin een IRC en met die IRC kon je postzegels kopen. Door inflatie was het aantrekkelijk om die IRC op te kopen in Italië en die dan in Amerika in te wisselen voor postzegels. Met de verkoop van die postzegels kon zo een  mooie winst behaald worden. Om zijn woorden kracht bij te zetten beloofde hij investeerders torenhoge rendementen en al snel belegden veel mensen hun geld. De eerste tijd ging alles naar wens, beleggers waren blij, Ponzi kocht dure huizen, auto’s en stalde miljoenen op een beleggingsrekening bij een bank. Hij werd een rolmodel en verscheen veelvuldig in de media.

Ponzi fraude ontdekt

Charles Ponzi fraude foto
Charles Ponzi

Dat bleek het begin van het einde, want doordat hij bekend werd, kwam zijn verleden hem inhalen. Mensen die eerder met zijn oplichtingen te maken hadden kwamen waarschuwen en ook zijn eerdere celstraffen bleven niet geheim.

In een meer dan slim media-offensief kon hij in eerste instantie de dans nog ontspringen. Met name het feit dat hij ter plekke twee miljoen dollar terug betaalde aan iedere belegger die dat vroeg maakte dat men toch ging twijfelen aan de beschuldigingen.
Toen een oplettende journalist ontdekte dat er 160 miljoen IRC’s gekocht zouden moeten zijn terwijl er ‘maar’ 27.000 aanwezig bleken viel het doek definitief. Het bedrijf viel om en Ponzi werd in totaal voor 14 jaar achter tralies gezet. Na zijn vrijlating werd hij nooit meer echt succesvol. Hij stierf in armoede in 1949 in Brazilië.

Ponzi fraude blijft bekend

In het begin van de 20e eeuw was er veel minder media en duurde het ook veel langer voordat nieuws bekend werd. Daartegenover stond dat als het nieuws bekend werd, er ook langer aandacht aan geschonken werd. Bovendien gingen in de Ponzi fraude enorme bedragen rond. Dit, in combinatie met het grote aantal slachtoffers (men schat liefst 17.000) maakte dat deze zaak aandacht bleef krijgen. Hoewel Ponzi zelf al bijna vergeten lijkt, blijft zijn naam verbonden met de fraude die hij pleegde. Zelfs in cryptovaluta komen Ponzi fraudes weer regelmatig voor.

Meer over aandelen en cryptovaluta op het beursforum >

brokers vergelijken meisje