Hogere rente slecht voor aandelen?

De laatste weken schieten de rentes (en dus ook die op staatsleningen) omhoog en met name Europese beurzen doen een stapje terug. Wat is de reden voor de hogere rente en is er een verband tussen rente en aandelen? Enkele weken geleden liet de president van de ECB weten dat de ECB niet eeuwig doorgaat met het soepele monetaire beleid. In Amerika is de FED al een aantal stappen verder en zijn er al enkele renteverhogingen geweest. Gevoed door positieve macrocijfers en dan met name uit Europa ziet de ECB geen reden tot het heel lang doorzetten van het huidige monetaire beleid. De woorden van ECB president Draghi hadden al snel effect op de rentes.

Onderstaande grafiek laat de rente van de Duitse 10 jarige staatslening zien. Deze bereikte afgelopen week het hoogste niveau sinds begin 2016.

rente staatsleningen Duitsland hogere rente

Relatie tussen hogere rente en aandelen

De relatie tussen rente en aandelen is niet direct van dag op dag of week op week merkbaar. Over langere periodes is er echter wel een relatie. Doorgaans is een stijgende rente niet goed voor aandelen en met name laag volatiele aandelen maar daarover later meer. Doordat de rente stijgt krijgen investeerders meer mogelijkheden om investeringen te spreiden. Er ontstaat meer concurrentie tussen bijvoorbeeld aandelen en staatsobligaties.

Onderstaande grafiek laat de relatie zien tussen lange termijn rentes en de koers/winst-verhouding van aandelen. De pieken in de grafiek van de rente (rood) gaat gepaard met een dip in de k/w-verhouding grafiek en vice versa. Er zijn koersen van aandelen die onder druk kunnen komen te staan door een stijgende rente. Anderzijds zijn er ook aandelen die juist gebaat zijn bij een stijgende rente.

relatie tussen rente en aandelen hogere rente

Aandelen minder populair bij hogere rente

Wanneer de economie er slecht voor staat verlagen centrale banken doorgaans de rente om investeringen aan te jagen. Dan worden aandelen interessanter omdat sparen dan weinig of zelfs niks opbrengt. Volgt er een rentestijging dan volgt er vaak een dalende trend voor de beurzen. Mensen kiezen dan liever toch voor meer zekerheid en sparen zal weer populairder worden. Ook ‘goede’ aandelen zullen dan moeite hebben om niet in deze trend mee te gaan.

Een hogere rente zorgt vaak ook voor minder investeringen door bedrijven en minder consumptie bij consumenten. Lenen wordt duurder en dat voelen bedrijven en consumenten dus ook. Doordat bedrijven minder gaan investeren kan dat ook een slecht effect hebben op de arbeidsmarkt. Bestedingen van consumenten nemen af wat ook weer effect heeft op de omzet en winst van bedrijven.




Veel beursgenoteerde bedrijven kochten de afgelopen jaren ook veel eigen aandelen in vanwege het ‘goedkope’ geld. Dit heeft onder andere in Amerika er voor gezorgd dat de beurzen records na records braken. Wanneer rentes stijgen zullen deze inkoopprogramma’s waarschijnlijk afnemen wat minder steun geeft aan de beurzen. Daarnaast was er ook al kritiek vanuit Goldman Sachs, Blackrock maar ook het Witte Huis. Bedrijven zouden moeten investeren en ondernemen in plaats van aandelen in te kopen.

Goed voor financials

Financials zijn bedrijven die te maken hebben met geld en financiële dienstverlening. Het is een Engelse term om banken en verzekeraars mee aan te duiden. Voor deze sector komt de rentestijging goed uit. Zij zien de rentemarges toenemen en dit is positief voor de winst. De rentemarge is het verschil tussen wat bijvoorbeeld banken aan rente geven op spaarproducten en welke rente zij in rekening brengen bij het verstrekken van kredieten. Verzekeraars hebben dan weer baat bij een hogere rente doordat verplichtingen in de toekomst makkelijker kunnen worden nagekomen. Het is dan ook geen wonder dat financials in de AEX en BEL20 de laatste weken stegen terwijl de indexen daalden. Denk hierbij aan financiële waarden zoals Aegon, Ageas, ING Groep en KBC Groep.

Hogere rente slecht voor lage bèta aandelen

Aandelen met een lage volatiliteit (ook wel bèta genoemd) bewegen vrijwel gelijk met de index waarin ze noteren. Wanneer een aandeel meer stijgt dan de index waarin het noteert of juist meer daalt dan de index spreekt men van een hoge bèta. Stel de bèta van een aandeel is 1,5 dan is de stijging of daling ten opzichte van de index doorgaans 50% meer. Gek genoeg is een stijgende rente slecht voor aandelen met een lage bèta. Aandelen met een lage bèta zijn bijvoorbeeld Procter & Gamble, Colgate-Palmolive, McDonalds, Coca Cola en PepsiCo. Dichter bij huis kan men dan denken aan AB Inbev, Heineken en Unilever. Deze conclusie werd getrokken door een onderzoek van Kempen Capital Management.

Aandelen met een lage volatiliteit blijken het meest gevoelig voor een verandering van de rente. Stijgt de rente dan zal dat het rendement op deze aandelen drukken. Bij een dalende rente is het omgekeerde het geval en zal dit het rendement bij deze aandelen verder doen oplopen. Met deze kennis is het dan ook aannemelijk dat de koersen van deze aandelen wel eens onder druk kunnen komen te staan of in ieder geval minder goed gaan presteren.

De reden is dat deze bedrijven vaak een stabiele kasstroom hebben die dus voorspelbaar is voor de toekomst. Rente is hierbij een factor om de waarde van een aandeel in de toekomst te bepalen. Wanneer de rentevoet oploopt zal de waarde in de toekomst lager worden. Bij een dalende rentevoet worden winsten in de toekomst meer waard en de waarde van het aandeel dus ook.

Bezoek het beursforum >>>