Angst index VIX uitgelegd

The_Scream VIX volatiliteitsindex angst index fear index

Een bekende graadmeter voor verwachtingen in de volatiliteit is de Chicago Board Options Exchange Volatility Index ook wel beter bekend als VIX. Deze index geeft de verwachting van beleggers aan of de S&P500 index in de komende 30 dagen sterk zal bewegen, dit maakt niet uit of de beweging omhoog, omlaag of beiden zal zijn in de komende 30 dagen. Ondanks dat het ook een heftige beweging naar boven kan aangeven staat de VIX vooral bekend als angst index. In de onderstaande grafiek is te zien dat de recente onrust op de beurzen ook terug is te zien in de stijging van de volatiliteits index VIX. Het hoogtepunt van de afgelopen 5 jaar was oktober 2008 toen de kredietcrisis op zijn hoogtepunt was.

VIX volatiliteits index uitleg
Grafiek VIX afgelopen 5 jaar

Wat is volatiliteit?

Volatiliteit staat voor de snelheid waarmee de waarde van bijvoorbeeld een aandeel of index beweegt. Des te sneller de prijs stijgt en/of daalt des te volatieler het aandeel of de index is. De volatiliteit geeft vaak ook de risicofactor aan maar dit betreft niet alleen aandelen of indexen, dit kan net zo goed een grondstof zijn in een bepaalde periode of een valuta, etc.


Tot stand komen VIX en hierop inspelen

De VIX wordt berekend aan de hand van korte termijn opties op de S&P500 index. De waarde van zowel put als call opties zijn sterk verbonden aan de verwachte volatiliteit van de onderliggende waarde. Een hogere volatiliteit zorgt er vaak voor dat de kans toeneemt dat opties in the money kunnen expireren. Deze volatiliteitsindex kan dus een handige indicator zijn voor de verwachting van beleggers voor de komende tijd. Een combinatie van optieprijzen en andere variabelen zoals de rentevoet, looptijd, uitoefenprijs en de prijs van de onderliggende waarde maken het mogelijk om de verwachting van toekomstige volatiliteit af te leiden. Dit kan onder meer in een model zoals die van bijvoorbeeld Black-Scholes.

Naast professionals kunnen ook particulieren speculeren op de VIX, let wel op want dit is niet voor beginners weggelegd. Er bestaan diverse futures en opties waarmee gespeculeerd kan worden op de stijging of daling van de volatiliteitsindex VIX. Twee effecten die de VIX futures volgen zijn bijvoorbeeld VXX en VXZ, deze zijn ook voor particulieren te verhandelen. Andere mogelijkheden hebben de symbolen: TVIX, VIXY, SVXY, etc. Op andere indexen zijn ook indicatoren vergelijkbaar als de VIX, zo heeft de Dow Jones Industrial average de indicator VXD en de Nasdaq 100 heeft de VXN indicator.

VIX als indicator voor aandelen

Ondanks dat de VIX als angst index bekend staat is het geen overtuigend bearish signaal. Wanneer er veel onzekerheid op de beurzen is stijgt de VIX maar dit kan net zo goed zijn op momenten dat de beurzen op een bodem komen. De geschiedenis laat dan ook zien dat de VIX de hoogste punten bereikte in tijden van onrust op de financiële markten. Vaak beweegt de VIX wel tegenovergesteld aan de S&P500.

Uit onderzoek van CXO Advisory Group over de periode 1990 tot en met 2005 blijkt dat een extreem hoge VIX gevolgd werd door een periode van hoge rendementen op de S&P500. De termijn speelde hier niet een rol want zowel de korte termijn van een maand tot de middellange termijn van een jaar lieten hoge rendementen zien. Als belegger kunt u dus profiteren van momenten dat de angst index uitslaat naar boven, dit is eigenlijk niet vreemd want dit doet ook denken aan de beurswijsheid van Warren Buffett:

“Be Fearful When Others Are Greedy

and Greedy When Others Are Fearful”

VIX volatiliteits index uitleg 24 augustusWilt u niet inspelen op de VIX met risicovolle en soms complexe producten dan kan de VIX ook een signaal afgeven waarbij u op uw hoede kunt zijn. Stijgt de VIX namelijk ruim boven het meerjarig gemiddelde dan neemt de kans op volatiliteit ook toe. Een recent voorbeeld van een behoorlijk hoge VIX was die op 24 augustus 2015, zie bijbehorende grafiek. Deze piek kan aangeven dat er veel ‘angst’ of onzekerheid heerste op dat moment maar ook dat de komende weken nog onrust en de daarmee gepaarde volatiliteit te verwachten is. Wilt u een actueel beeld van de VIX of de grafiek bekijken over een langere periode dan kunt u een kijkje nemen op Investing.com (klik hier).